Przejdź do treści

Metoda

FizzUp Loop. Zaprojektowany wokół tego, jak ludzie naprawdę uczą się mówić.

Bez neurobiologii w sloganach i bez obietnic, których nie da się sprawdzić. Całość trzyma jedna myśl: rozmowa jest jednostką nauki. Powtórki, narzędzia i biblioteka są po to, żeby następna rozmowa była lepsza od poprzedniej.

Powtórka fiszek w FizzUp z filtrem „You said → better”: karta „Small world, isn't it?” z tłumaczeniem i przyciski Again, Almost, Know
Powtórka fiszek z filtrem „You said → better”. Ta karta pochodzi z katalogu; przyciskiem mówisz, jak blisko było.

Powiedz → Zobacz → Popraw → Zapamiętaj → Użyj znowu

Pięć kroków. Ta sama pętla, o czymkolwiek rozmawiasz.

  1. 1

    Powiedz

    Mówisz o swojej sprawie — tej, którą naprawdę masz przed sobą. Coach AI prowadzi rozmowę, a poprawkami nie przerywa Ci w pół zdania.

  2. 2

    Zobacz

    Po rozmowie widzisz swoje zdania obok lepszych wersji. W trakcie rozmowy coach AI zajmuje się najwyżej jedną rzeczą naraz; po rozmowie dostajesz krótką listę do wyboru.

  3. 3

    Popraw

    Poprawka dobrana do sytuacji: lepsza wersja, podpowiedź do samodzielnego poprawienia albo — na razie — nic. I zawsze wiesz, dlaczego.

    Ćwiczenie Precision Words w FizzUp: wybór słowa do zdania „This is a ___ change for the team.”
    Precision Words: wybierasz słowo, które mówi dokładnie to, co masz na myśli.
  4. 4

    Zapamiętaj

    Niczego nie przepisujesz. Zwrot, który okazał się ważny, wraca w swoim dniu powtórki — kalendarz pokazuje, co jest do powtórki dziś.

    Kalendarz FizzUp: na dziś zdanie „I want to say yes but it is not realistic for us.” do powtórki, na dwie minuty
    Kalendarz: na dziś jedno zdanie do powtórki, na dwie minuty.
  5. 5

    Użyj znowu

    Dni później, w nowej rozmowie, mówisz to samodzielnie. Następna rozmowa zaczyna się tam, gdzie skończyła się poprzednia.

Użyj znowu

Tak liczymy postęp: dopiero wtedy, gdy powiesz to samodzielnie — co najmniej dobę później, w nowej rozmowie, zanim coach AI Ci podpowie.

Powtórzenie zaraz po wzorze się nie liczy. Ekran „Użyłeś znowu”, który pokaże Ci te momenty, jest w przygotowaniu. Do tego czasu w Postępie widzisz poziom szacunkowy — orientacyjny, nie pomiar.

Zrzuty z konta demonstracyjnego z przykładową historią rozmów, z różnych rozmów — pętla jest ta sama, niezależnie od tematu.

Coach AI w pętli

Co robi Twój coach AI na każdym kroku.

Pętla jest ta sama, kogokolwiek wybierzesz. Coach AI prowadzi Cię przez nią — każde z czworga po swojemu.

  1. 1Powiedz

    Zaczyna od pytania o Twoją sprawę i prowadzi rozmowę: Malcolm pyta, co u Ciebie w tym tygodniu, Theo — do czego się przygotowujesz, Sophie — jak mija Ci dzień, Emma — co masz na głowie w pracy.

  2. 2Zobacz

    W trakcie rozmowy zajmuje się najwyżej jedną rzeczą naraz. Resztę widzisz po rozmowie: swoje zdania obok lepszych wersji.

  3. 3Popraw

    Dobiera poprawkę do sytuacji i daje Ci powiedzieć zdanie jeszcze raz. Malcolm wplata lepszą wersję w odpowiedź, Theo prosi, żebyś powiedział to jeszcze raz, czyściej, Sophie poprawia mimochodem, a Emma pracuje nad tonem.

  4. 4Zapamiętaj

    Na koniec rozmowy proponuje zatrzymać kilka zwrotów. Te, które zatrzymasz, trafiają do fiszek i wracają w swoim dniu powtórki.

  5. 5Użyj znowu

    W następnej rozmowie może nawiązać do zwrotu, który czeka na powtórkę. Liczy się chwila, w której powiesz go sam — zanim coach AI podpowie.

Czego wszyscy czworo się trzymają.

  • Najpierw rozmowa, potem forma — bez wchodzenia w słowo.
  • Najwyżej jedna poprawka naraz.
  • Poprawka dobrana do sytuacji: lepsza wersja, podpowiedź albo na razie nic.
  • Po poprawce mówisz zdanie jeszcze raz — sam.
  • Kiedy utkniesz: zwrot na start, wolniej albo prościej.
  • Ciepło, bez zawstydzania i bez punktów za wymowę.
  • Jawnie AI — nie udają ludzi.
  • Pamięć, którą widzisz i możesz usunąć.

To zasady, według których ich zaprojektowaliśmy. To, jak się ich trzymają w rozmowie, stale sprawdzamy i poprawiamy.

Wszystkie zasady i to, jak prowadzi rozmowę każde z czworga  ›

Popraw

Poprawka dobrana do sytuacji.

Poprawka dobrana do sytuacji: lepsza wersja, podpowiedź do samodzielnego poprawienia albo — na razie — nic. I zawsze wiesz, dlaczego. Coach AI nie wylicza błędów i nie ocenia Cię — mówi, jak to powiedzieć lepiej, albo pomaga Ci to znaleźć.

  1. Lepsza wersja

    Kiedy wystarczy jedno słowo.

    Coach AI podaje gotowe zdanie. Tak jest najszybciej, gdy chodzi o kalkę, którą łatwo usłyszeć.

    Mówisz
    “I have 30 years.”
    Coach AI
    “I'm 30.”
    Dlaczego
    Wiek mówi się liczbą, nie „latami posiadania” — jedna z najbardziej charakterystycznych polskich kalek, a naprawia się jednym słowem.
  2. Podpowiedź

    Kiedy znasz regułę, tylko jej nie użyłeś.

    Coach AI nie podaje odpowiedzi. Naprowadza i prosi, żebyś powiedział zdanie jeszcze raz.

    Mówisz
    “Yesterday I go to the cinema.”
    Coach AI
    “Ah — so yesterday you… how do we say ‘go’ in the past?”
    Mówisz jeszcze raz
    “Yesterday I went to the cinema.”
    Dlaczego
    Formę, do której dojdziesz sam, łatwiej potem przywołać.
  3. Na razie nic

    Kiedy ważniejsze jest, żebyś mówił dalej.

    Coach AI nie poprawia. Dopytuje o treść i daje Ci skończyć myśl.

    Mówisz, z wahaniem
    “The meeting was… difficult, because the client… he want more.”
    Coach AI
    “What did he ask for?”
    Dlaczego
    Kiedy mówienie idzie z trudem, poprawka w tej chwili bardziej by przeszkodziła, niż pomogła.

Przykłady ilustracyjne, napisane przez nas — nie cytaty z rozmów uczniów. Opisujemy tu zasadę, według której coach AI dobiera poprawkę.

Granice

Czego nie robimy.

  • Nie oceniamy wymowy punktami.

    Pronunciation Lab działa jako podgląd: słyszysz wzorzec, czytasz, jak ułożyć usta i język, ćwiczysz słowa i pary minimalne. Wyniku nie dostajesz, bo nie mamy pomiaru, któremu ufalibyśmy na tyle, żeby go pokazać.

  • Nie udajemy, że liczba to dowód.

    Kiedy dowodów jest za mało, aplikacja pisze to wprost. Szacunkowy poziom, który dziś widzisz w Postępie, jest orientacyjny — to nie jest wynik egzaminu.

  • Nie zapamiętujemy wszystkiego.

    Kontekst jest selektywny: to, nad czym pracujesz, a nie zapis Twojego życia. Możesz go obejrzeć i usunąć, a kroki planu nauki przestawić albo skasować.

  • Nie udajemy człowieka.

    Coach AI mówi wprost, że jest AI — tak go zaprojektowaliśmy. Ma głos, charakter i pamięć tego, nad czym pracujecie.

Zobacz, co mierzymy, a czego jeszcze nie twierdzimy  ›
Plan nauki w FizzUp: kolejka celów, przy każdym strzałki zmiany kolejności i kosz
Twój plan nauki: przy każdym kroku strzałki do zmiany kolejności i kosz.

Filary

Pięć rzeczy, na których to stoi.

Żadna z nich nie jest naszym wynalazkiem. Naszą robotą było sprawić, żeby działały razem w jednej rozmowie, a nie osobno w pięciu zakładkach.

  1. 1

    Rozmowa

    Mówienia uczysz się, mówiąc. Wybieranie odpowiedzi ćwiczy rozpoznawanie, a nie mówienie — a w realnej sytuacji nikt nie daje Ci czterech wariantów do wyboru.

    W FizzUp
    Rozmowa jest jednostką nauki: od niej wszystko się zaczyna i do niej wszystko wraca.
  2. 2

    Przywoływanie z pamięci

    Wyciągnięcie zwrotu z głowy kosztuje więcej wysiłku niż przeczytanie go z listy — i właśnie dlatego zostaje na dłużej.

    W FizzUp
    W powtórce sam mówisz, jak blisko było — Again, Almost albo Know — i od tego zależy, kiedy zwrot wróci.
  3. 3

    Kontekst

    Słowo zapamiętane w zdaniu, które naprawdę padło, wraca łatwiej niż to samo słowo z listy dwudziestu innych.

    W FizzUp
    Zwroty, które zatrzymasz z rozmowy, trafiają do fiszek. Karty z katalogu są oznaczone — widzisz, skąd pochodzi każda.
  4. 4

    Powtórka w odstępach

    Materiał wraca w rosnących odstępach, blisko chwili, w której zaczynasz go zapominać. Za wcześnie — mniej z tego zostaje; za późno — uczysz się od nowa.

    W FizzUp
    Harmonogram powtórek oparty na algorytmie SM-2. Kalendarz pokazuje, co jest do powtórki dziś.
  5. 5

    Informacja zwrotna

    Nie ma jednej najlepszej poprawki. Czasem pomaga gotowa lepsza wersja, czasem pytanie, które naprowadza, a czasem lepiej nie przerywać. Najwięcej zostaje, gdy po poprawce samemu powiesz zdanie jeszcze raz.

    W FizzUp
    Rodzaj poprawki zależy od błędu i od tego, jak idzie rozmowa. Przy błędzie w regule coach AI naprowadza i prosi, żebyś powiedział zdanie jeszcze raz; gdy jesteś zestresowany albo błąd nie przeszkadza w zrozumieniu, podaje lepszą wersję albo odpuszcza.

Nazwiska i źródła są niżej, w części dla nauczycieli i badaczy. Co z tego już mierzymy, a czego jeszcze nie twierdzimy — na stronie Dowody.

Dla nauczycieli i badaczy

Na czym opiera się pętla.

FizzUp Loop nie jest nową teorią. To zastosowanie kilku dobrze opisanych zasad z badań nad przyswajaniem drugiego języka — inspirowane nimi, nie przez nie potwierdzone. Przy każdym kroku piszemy, czego jeszcze nie wiemy.

  1. Powiedz

    Wypowiedź wymuszona

    Pushed output — M. Swain (1985, 1995).

    W aplikacji
    Rozmowa na głos albo tekstem jest domyślną formą pracy.
    Czego jeszcze nie wiemy
    Czy wypowiedzi z czasem stają się dłuższe i trudniejsze — nie mierzymy tego jeszcze w porównywalny sposób.
  2. Zobacz

    Dostrzeganie

    Noticing — R. Schmidt (1990).

    W aplikacji
    Po rozmowie Twoje zdanie stoi obok lepszej wersji.
    Czego jeszcze nie wiemy
    Czy uczący się faktycznie zauważa różnicę — tego nie mierzymy.
  3. Popraw

    Dobór informacji zwrotnej

    Typy poprawki i uptake — R. Lyster i L. Ranta (1997).

    W aplikacji
    Trzy tryby: lepsza wersja (recast), naprowadzenie z prośbą o ponowne powiedzenie (elicitation) i brak poprawki, gdy rozmowa idzie z trudem.
    Czego jeszcze nie wiemy
    W rozmowie głosowej tryb poprawki jest instrukcją dla modelu, a jej zgodność sprawdzamy wewnętrznie. Tego, czy po poprawce mówisz zdanie jeszcze raz, jeszcze nie zapisujemy.
  4. Zapamiętaj

    Przypominanie w odstępach

    Powtórka rozłożona w czasie i przywoływanie z pamięci.

    W aplikacji
    Harmonogram powtórek oparty na algorytmie SM-2.
    Czego jeszcze nie wiemy
    Odstępów dla zwrotów mówionych nie kalibrowaliśmy.
  5. Użyj znowu

    Transfer do nowej sytuacji

    Liczymy węższą rzecz: samodzielne przywołanie w nowej rozmowie.

    W aplikacji
    Zwrot liczy się, gdy wraca co najmniej dobę później, w nowej rozmowie, zanim coach AI go podpowie. Odrzucamy przypadki, w których zwrot był na ekranie albo w scenariuszu.
    Czego jeszcze nie wiemy
    Trafność wykrywania sprawdzamy na ręcznej próbce, zanim pokażemy to uczącym się.

Czego nie twierdzimy: że FizzUp jest skuteczniejszy od innych metod; że oznaczenia poziomów A2–C1 przy treściach przeszły zewnętrzną walidację CEFR; że szacunkowy poziom w Postępie jest pomiarem.

Planujemy badanie pilotażowe; jego plan opublikujemy przed startem.

Masz uwagi do metody? Napisz: piotr@fizzup.ai — odpisuję osobiście.

Źródła

  • Swain, M. (1985). Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development.
  • Swain, M. (1995). Three functions of output in second language learning.
  • Schmidt, R. (1990). The role of consciousness in second language learning. Applied Linguistics 11(2).
  • Lyster, R., Ranta, L. (1997). Corrective feedback and learner uptake. Studies in Second Language Acquisition 19(1).

Dla działów szkoleń: pilotaż jest sposobem, żeby sprawdzić tę metodę na Waszym zespole — z kryteriami ustalonymi przed startem.

Porozmawiajmy o pilotażu  ›

Rozmowa się kończy. Nauka nie.

Wybierz, z kim chcesz rozmawiać, i przynieś jedną sprawę, którą naprawdę masz przed sobą.

Pobierz FizzUp

Aplikacja jest darmowa: bez subskrypcji, bez zakupów w aplikacji, bez reklam.